Universidade de Santiago de Compostela
Universidade de Vigo
Universidade da Coruña
Consellería de Educación

 

Bioloxía
BioloxíaGrupo de traballoOrientaciónsModelo de exameInstruciónsCriterios de corrección
Criterios de Avaliación (segundo modelo)
 

OPCIÓN 1
Cuestións (Valoración: 8 puntos, 2 puntos por cuestión).
1.1 Inflúe de maneira que, cando aumenta a concentración do substrato, manténdose constante a concentración do encima, se produce un incremento proporcional da velocidade de reacción ata alcanzar un punto no que o encima se satura e xa non aumenta a velocidade aínda que se aumente a concentración de substrato. Neste momento alcánzase a velocidade máxima da reacción encimática (0.5p). Facer unha representación gráfica sinalando as constantes cinéticas (válida calquera representación correcta) (0.5 p). Encima alostérico é o que ten un ou máis centros reguladores distintos do centro activo, que é o lugar por onde se une ao substrato (0.5 p).
 Ao seren os encimas proteínas, vese afectada a súa conformación nativa por cambios bruscos de pH e de temperatura. Existe un pH óptimo, para cada encima, que se produce na máxima actividade catalítica. Cambios de pH afectan á distribución de cargas eléctricas da molécula e ás interaccións electrostáticas que fixan a estrutura nativa. Polo tanto, altérase a conformación espacial do encima que afecta á súa actividade. En xeral, o aumento de tempe-ratura incrementa a velocidade da reacción. En valores moi altos, a proteína desnaturalízase e perde a súa actividade (0,5p).

1.2. A envoltura nuclear está constituída pola membrana externa, o espazo entre membranas, o espazo perinuclear e a membrana interna. A membrana externa continúase co RE rugoso e presenta na súa cara exterior gran cantidade de ribosomas pegados. A membrana interna presenta unha serie de proteínas que serven de ancoraxe para a lámina nuclear. A membrana nuclear está perforada por un gran número de poros, denominados poros nucleares. Os poros están constituídos por múltiples proteínas que forman o complexo do poro nuclear (0.8 p). A función da envoltura nuclear é separar o nucleoplasma do citoplama e regular o intercambio de substancias a través dos poros (0.2 p).
O nucleoplasma é o medio interno do núcleo. Está composto por proteínas, nucleótidos, auga e ións (0,25p). É o medio no que se realiza a síntese dos ácidos ribonucleicos e a replicación do ADN (0,25p). Diferenzas entre ADN e ARN (0,5p).

 

ARN

ADN

Pentosa

Ribosa

Desoxirribosa

Bases nitroxenadas

A,G,U,C

A,G,T,C

Tipo de molécula

Monocatenaria (aínda que existen moléculas de ARN con rexións bicatenarias)

Bicatenaria

Localización na célula

Núcleo e citoplasma

Núcleo

Función

Trasporte da información xenética dende o ADN aos ribosomas (función encimática, estrutural,...)

Almacenamento da información xenética

1.3. A probabilidade de que unha muller, cuxo irmán padece a enfermidade, teña un fillo varón afectado depende de que esa muller sexa portadora. Se o é, ten un 50% de probabilidade de telo. Se non é portadora, ten un 0% de probabilidade de ter o fillo con distrofia (0,75p). A probabilidade de que un varón, cuxo tío por liña materna sufriu a enfermidade, reciba o alelo responsable da enfermidade é dun 25% (1/2 a probabilidade de que a nai sexa portadora x 1/2 de probabilidade de que pase ese alelo ao fillo, sendo ela portadora =1/4, que equivale a un 25%) (0,75p). A probabilidade de que padeza a enfermidade se quen a padeceu foi o seu tío por liña paterna é do 0% xa que os homes non son portadores sen padecela (0,5p).

1.4 Fermentos: procesos de fermentación alcohólica na fabricación do viño, cervexa e licores. Proceso de fermentación da fariña na elaboración do pan (0,25p).
Rhizobium: forman os nódulos presentes en moitas plantas e interveñen na fixación do nitróxeno; aplicalas noutras plantas que non sexan leguminosas (0,25p).
Lactobacillus: interveñen a fermentación dá lactosa e úsase na elaboración dous iogures, queixo (0,25p).
Bacterias biodegradantes: son as que se usan para a degradación da materia orgánica como petróleo, para depurar augas con restos fecais ou con restos industriais (0,25p).
Pode acadarse obtendo ou xene responsable dá síntese desas substancias, como a insulina, inserir este xene nun plásmido e logo introducir este plásmido en bacterias ou fermentos, que serán os que leven a cabo a síntese da insulina (1p).

1.5 Terminoloxía (Valoración: 1 punto, 0,2 por frase correcta)
A alerxia é unha reacción de hipersensibilidade a un antíxeno
A vitamina D intervén non metabolismo do calcio
A hemoglobina é unha proteína globular
O ciclo de Calvin realízase no estroma do cloroplasto
O cigoto fórmase pola fusión de dous gametos no proceso de fecundación

1.6 Test  (Valoración: 1 punto, 0,1p x 10). As respostas erróneas puntúan negativamente
1.6.1-F, 1.6.2-F, 1.6.3-V, 1.6.4-F, 1.6.5- F, 1.6.6-V, 1.6.7-V, 1.6.8-V, 1.6.9-F, 1.6.10-F

OPCIÓN 2
Cuestións (Valoración: 8 puntos, 2 puntos por cuestión).
2.1 Enerxética (moléculas combustibles), estrutural (formando parte das membranas), precursores de hormonas e vitaminas, protección (ceras de recubrimento) (0,5p). Os saponificables son lípidos formados por ácidos graxos esterificados cun alcohol (capaces de hidrolizarse en presenza dunha base (NaOH) para formar un xabón), por exemplo, un triacilglicérido. O non saponificable non está formado por ácidos graxos. (0,5p). Representar a estrutura dun lípido bipolar (válida calquera representación correcta) (0.5 p)

En disolución acuosa oriéntanse coas cabezas polares cara á auga e coas colas hidrocarbonadas non polares, que son hidrófugas, fuxindo do ámbito acuoso. Como consecuencia deste comportamen-to pódense formar en disolución acuosa tres tipos de estruturas: micelas lipídicas, monocapas ou bicapas (0,5p).

2.2 Os ribosomas son asociacións supramoleculares de proteínas e ácido ribonucleico formado por dúas subunidades de diferente tamaño (0,25p). A súa función é intervir na síntese de proteínas traducindo a cadea de ARNm nunha cadea peptídica (0,25p). Os ribosomas atópanse libres no citoplasma, asociados á cara externa da membrana do retículo endoplasmático formando o RER, na matriz das mitocondrias e no estroma dos cloroplastos (0,5p). Un polisoma ou polirribosoma é unha asociación de varios ribosomas unidos a unha cadea de ARNm no momento da súa tradución (0,5p). Célula vexetal: microscopio óptico; célula animal: m. óptico; bacteria: m. óptico; a gra dun cloroplasto: m. electrónico; ribosomas: m. electrónico (0,1x5=0,5p).

2.3. Autótrofo: organismo capaz de sintetizar materia orgánica a partir de materia inorgánica (0,25p). Heterótrofo: organismo que utiliza enerxía desprendida en reaccións de oxidación de substratos reducidos como fonte de enerxía e materia orgánica como fonte de carbono (0,25p). Catabolismo: proceso metabólico que degrada moléculas complexas en moléculas máis sinxelas, con liberación de enerxía (0,25p). Fosforilación oxidativa: proceso mediante o cal a produción de ATP está unida ao sistema de transporte de electróns que usa o osíxeno como aceptor final (0,25p).
Conxunto de reaccións mediante as que unha molécula de glicosa se transforma en dúas de ácido pirúvico (0,5p); ten lugar no citosol (0,25p) e en anaerobiose (ausencia de osíxeno) (0,25p).

2.4. As vacinas son uns preparados antixénicos que estimulan o sistema inmune producindo unha inmunidade activa e específica (0,5p). Os soros son derivados do sangue de animais aos que se lles inocula un antíxeno para inducir a formación de anticorpos específicos. Os soros obtidos producen inmunidade pasiva e específica (0,5p). As vacinas producen unha activación de linfocitos T e B. Algúns dous linfocitos B quedan como células de memoria e producen unha resposta inmune máis rápida fronte ao antíxeno (0,25p). No caso dos soros, os anticorpos introducidos no organismo actúan directamente sobre o antíxeno (0,25p). Existen dous tipos de defensa inespecífica: defensas externas (pel, mucosas, secrecións) e defensas internas (células fagocíticas, resposta inflamatoria e defensa inespecífica humoral) (0,5p).

2.5 Terminoloxía (Valoración: 1 punto, 0,2 por frase correcta)
A maduración dos linfocitos T prodúcese no timo
Os antibióticos son eficaces ante infeccións de orixe bacteriana
As forzas de Van der Walls son enlaces débiles
A fase escura da fotosíntese prodúcese en presenza de luz
A bomba de Na/K é un mecanismo de transporte activo

2.6 Test  (Valoración: 1 punto, 0,1p x 10). As respostas erróneas puntúan negativamente
2.6.1-V, 2.6.2-V, 2.6.3-F, 2.6.4-V, 2.6.5- V, 2.6.6-V, 2.6.7-V, 2.6.8-F, 2.6.9-F, 2.6.10-V